Tài Liệu

Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá In trong tập Trời mỗi ngày lại sáng (1958)

Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá đã khắc họa một hình ảnh đẹp đẽ, tráng lệ cũng như sự hòa quyện giữa thiên nhiên và con người lao động, thể hiện niềm vui, niềm tự hào của nhà thơ trước đất nước và cuộc sống. Tác phẩm được giới thiệu trong chương trình Ngữ Văn lớp 9.

Tác phẩm Đoàn thuyền đánh cá

Pubokid.vn sẽ cung cấp tài liệu giới thiệu về tác giả Huy Cận và nội dung bài thơ Đoàn thuyền đánh cá. Mời các bạn cùng đọc thông tin chi tiết dưới đây.

Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá

  • Tàu đánh cá
  • I. Vài nét về tác giả Huy Cận
  • II. Giới thiệu về Thuyền đánh cá
    • 1. Hoàn cảnh sáng tác
    • 2. Bố cục
    • 3. Hình thức thơ
    • 4. Ý nghĩa của tiêu đề
    • 5. Mạch cảm xúc
    • 6. Nội dung
    • 7. Nghệ thuật
  • III. Phân tích sơ lược về đội tàu đánh cá

Tàu đánh cá

Mặt trời lặn xuống biển như ngọn lửa
Sóng đã cài then, đêm sập cửa.
Những chiếc thuyền đánh cá lại ra khơi,
Gió hát căng buồm dọc bờ biển.

Hát rằng: cá bạc biển đông bình lặng,
Cá thu biển đông như đá cầu
Đêm và ngày dệt biển ánh sáng.
Hãy đến dệt lưới của chúng tôi, đội đánh cá!

Thuyền của tôi căng buồm cùng gió, buồm cùng trăng
Lướt giữa mây cao và biển phẳng,
Để đậu thật xa để khám phá bụng của biển,
Dàn đan lưới vây.

Cá anh vũ và cá da trơn,
Những ngọn đuốc đỏ và đen lấp lánh,
Đuôi của bạn vẫy mặt trăng vàng,
Đêm thở: sao lái mặt nước Hạ Long.

Tôi hát một bài hát gọi cá vào,
Gõ thuyền có nhịp trăng cao,
Biển cho tôi cá như lòng mẹ,
Nuôi dưỡng cuộc sống của chúng ta từ ngày này sang ngày khác.

Sao mờ, kéo lưới cho kịp nắng mai,
Tôi kéo tay một bầy cá nặng,
Vảy bạc và đuôi vàng lóe sáng vào lúc bình minh,
Lưới giăng giăng đón nắng hồng.

Bài hát căng buồm theo gió,
Con thuyền chạy đua với mặt trời.
Mặt trời biển mọc màu mới
Mắt cá đầy hơi thở

I. Vài nét về tác giả Huy Cận

– Huy Cận (1919 – 2005), tên đầy đủ là Cù Huy Cận.

– Quê quán: làng An Phú, huyện Hương Sơn (nay là xã An Phú, huyện Vũ Quang), tỉnh Hà Tĩnh.

– Ông tham gia hoạt động cách mạng và giữ nhiều chức vụ cao trong Chính phủ Việt Nam như: Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp đầu tiên, Thứ trưởng rồi Bộ trưởng Bộ Văn hóa Nghệ thuật, Bộ trưởng Bộ Văn hóa Giáo dục. …

– Ông là một trong những nhà thơ xuất sắc của phong trào Thơ mới.

– Một số việc:

  • Trước Cách mạng Tháng Tám: Lửa thiêng (thơ, 1940), Lời nguyện cầu (văn xuôi triết học, 1942), Ca vũ trụ (thơ, 1940-1942).
  • Sau Cách mạng Tháng Tám: Mặt trời lại rạng ngời ngày nào (thơ, 1958), Đất nở hoa (thơ, 1960), Chiến trường gần đến chiến trường xa (thơ, 1973), Suy nghĩ về nghệ thuật (tiểu luận phê bình, 1980 – 1982) ) …

II. Giới thiệu về Thuyền đánh cá

1. Hoàn cảnh sáng tác

– Giữa năm 1958, Huy Cận có chuyến đi thực tế dài ngày ở vùng mỏ Quảng Ninh.

– Từ chuyến đi thực tế này, hồn thơ Huy Cận thực sự bừng nở trở lại và tràn đầy cảm hứng về thiên nhiên đất nước, về lao động và niềm vui trước cuộc sống.

– Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá được sáng tác trong thời gian đó và được in trong tập thơ “Trời hừng sáng” (1958).

2. Bố cục

Gồm 3 phần:

  • Phần 1. Từ đầu đến “Hãy đến dệt lưới của chúng tôi, đội đánh cá!”: Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi.
  • Phần 2. Bên cạnh “Giương buồm đón nắng hồng”. Phong cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.
  • Phần 3. Phần còn lại: Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về.

3. Hình thức thơ

Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá được sáng tác theo thể thơ bảy chữ.

4. Ý nghĩa của tiêu đề

Mô hình 1

Huy Cận là một trong những nhà thơ xuất sắc của phong trào Thơ mới. Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” tiêu biểu cho phong cách thơ Huy Cận. Tác phẩm được sáng tác vào giữa năm 1958, trong một chuyến đi thực tế dài ngày ở vùng mỏ Quảng Ninh. Nhờ chuyến đi thực tế này, hồn thơ Huy Cận mới thực sự bừng nở trở lại và tràn đầy cảm hứng về thiên nhiên đất nước, về lao động và niềm vui trong cuộc sống. Bài thơ được in trong tập thơ “Bầu trời mỗi ngày một sáng” (1958). Nhan đề bài thơ gợi nhiều ý nghĩa. Trước hết có thể xác định hình tượng trung tâm trong bài thơ là đoàn thuyền đánh cá. Thứ nhất, “đội tàu” – không chỉ một con thuyền mà nhiều con thuyền cùng nhau ra khơi, làm công việc quen thuộc của đời mình là “đánh cá”. Qua hình ảnh này, nhà thơ muốn ca ngợi tình đoàn kết của nhân dân trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Đồng thời ca ngợi vẻ đẹp phong phú của thiên nhiên Việt Nam, cũng như thể hiện tình yêu quê hương, đất nước sâu sắc.

Mô hình 2

Giữa năm 1958, Huy Cận có chuyến đi thực tế dài ngày ở vùng mỏ Quảng Ninh. Từ chuyến đi thực tế này, hồn thơ Huy Cận đã thực sự bừng nở trở lại và tràn đầy cảm hứng về thiên nhiên đất nước, lao động và niềm vui cuộc sống. Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” được sáng tác trong thời gian đó và được in trong tập thơ “Bầu trời mỗi ngày một sáng” (1958). “Đoàn thuyền đánh cá” là hình ảnh trung tâm của bài thơ. Qua hình ảnh này, Huy Cận đã khắc họa được vẻ đẹp kỳ vĩ của thiên nhiên cũng như sự giao hòa giữa thiên nhiên và con người lao động. Từ đó, tác giả cũng bày tỏ niềm vui, niềm tự hào về thiên nhiên, đất nước.

Xem thêm Ý nghĩa tên bài thơ Đoàn thuyền đánh cá

5. Mạch cảm xúc

Bài thơ “Ngư ông” được trình bày theo trình tự thời gian từ lúc thuyền ra khơi (hoàng hôn) đến lúc trở về (bình minh). Toàn bộ tác phẩm mang âm hưởng vui tươi, hạnh phúc trong lao động thời kỳ đổi mới.

6. Nội dung

Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá đã khắc họa một hình ảnh đẹp đẽ, tráng lệ cũng như sự hòa quyện giữa thiên nhiên và con người lao động, thể hiện niềm vui, niềm tự hào của nhà thơ trước đất nước và cuộc sống.

7. Nghệ thuật

  • Hình ảnh liên tưởng, trí tưởng tượng phong phú và độc đáo.
  • Âm thanh khỏe mạnh, anh hùng, lạc quan.
  • Sử dụng các biện pháp tu từ: so sánh, nhân hoá, ẩn dụ …

III. Phân tích sơ lược về đội tàu đánh cá

(1) Mở bài

Giới thiệu tác giả Huy Cận bài thơ Đoàn thuyền đánh cá.

(2) Cơ thể

một. Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi

* Khổ thơ đầu:

– Hai câu đầu: Hình ảnh thiên nhiên trên biển lúc chiều tà.

  • So sánh “mặt trời xuống biển” với “ngọn lửa piston”: màu đỏ rực và hình dạng tròn của mặt trời – thời điểm mặt trời lặn.
  • Nhân hóa “Sóng vỗ, đêm đóng”: không gian đại dương là ngôi nhà rộng lớn, đêm là cửa, sóng là chốt.

=> Thiên nhiên bắt đầu nghỉ ngơi, tận hưởng trạng thái yên bình.

– Hai câu sau: Hình ảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.

  • “Thuyền”: không chỉ là một chiếc thuyền, mà là cả một nhóm – một nhóm lớn người ra khơi.
  • “Lại ra khơi”: cho thấy đây là một công việc đã quá quen thuộc với họ.
  • “Tiếng hát căng buồm”: hình ảnh những người lao động cùng nhau ca hát, tạo nên sức mạnh như gió đẩy thuyền ra khơi.

=> Khi vạn vật bắt đầu nghỉ ngơi thì những người đánh cá mới bắt đầu hành trình lao động của mình.

* Khổ thơ thứ hai: Nội dung lời ca của người dân miền biển.

– “Cá bạc, cá thu”: gợi sự trù phú, giàu có của biển cá, đại dương.

– “Biển Đông êm đềm”: cầu mong biển yên để việc đánh bắt được thuận lợi.

– “Cá thu Biển Đông như con thoi”: từng đàn cá ào ạt trên mặt nước đến nỗi như con thoi.

– Họ “dệt biển nhiều tia sáng đêm ngày”: biện pháp nhân hóa tạo nên nhiều mảng màu chuyển động.

– Câu thơ cuối “Hỡi các bạn ơi hãy đến dệt lưới”: vừa là lời kêu gọi, vừa là lời cầu chúc của ngư dân một vụ mùa bội thu.

b. Phong cảnh của thuyền đánh cá trên biển

* Khổ thơ thứ ba: Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.

– Nghệ thuật ẩn dụ “thuyền ta buồm gió, buồm trăng gió”: thiên nhiên và con người dường như hòa làm một.

– Nghệ thuật phóng đại “lướt đi giữa mây cao, biển phẳng”: con thuyền như tấm ván khổng lồ lướt đi giữa không gian bao la, rộng lớn – quy mô của vũ trụ.

– Tác phẩm diễn ra trong đêm: Ra đậu ngoài khơi khám phá biển cả – dù trời tối nhưng ngư dân vẫn miệt mài với công việc đánh bắt của mình.

– “Củng cố thế lưới vây”: Đánh bắt cá dường như trở thành một cuộc chiến, trong đó con người phải dùng sự xảo quyệt để tạo thế đánh bại thiên nhiên.

* Câu 4: Cảnh biển về đêm

– Huy Cận liệt kê hàng loạt loài cá quý hiếm của biển: cá anh vũ, cá anh vũ, cá anh vũ, cá mú – thể hiện sự giàu có của biển cả.

– Hình ảnh “bó đuốc đen hồng lấp lánh” gợi màu sắc của loài song ca.

– “Đuôi em vẫy trăng vàng”: ánh trăng phản chiếu xuống biển, đàn cá vẫy đuôi làm sóng sánh với ánh trăng vàng.

– “Đêm thở: sao lái mặt nước Hạ Long”: đêm như tồn tại, có sự sống.

* Khổ 5: Tinh thần lao động của ngư dân

– Công việc vất vả bỗng trở nên vui tươi hơn nhờ lời ca, tiếng hát.

– Lòng biết ơn đối với biển: “Biển cho con cá như lòng mẹ” – biển lặng đã nuôi dạy bao con người miền biển.

* Câu 6: Cảnh thu hoạch cá

– Khi kéo lưới trời cũng rạng sáng – làm việc thâu đêm mà vẫn không thấy mệt.

– Hình ảnh “đôi tay kéo từng đàn cá nặng trĩu”: Hình ảnh những cánh tay khỏe khoắn kéo lưới đầy cá – thành quả lao động của ngư dân.

– “Vẩy bạc, đuôi vàng lúc rạng đông”: công việc thu hoạch cá xong cũng là lúc tờ mờ sáng.

c. Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về

– “Bài ca căng buồm đón gió”: người ta hát lại nhưng đây là những câu hát nói về một vụ mùa bội thu.

– “Đoàn tàu chạy đua với mặt trời”: đoàn người lướt sóng trở về như chạy đua với thời gian.

– “Mặt trời mọc lên từ biển muôn màu mới”: niềm hy vọng về cuộc sống ấm no, ấm no.

– “Vinh quang mắt cá ngàn dặm khô”: niềm tin hướng tới cuộc sống tương lai tốt đẹp.

(3. Kết luận

Khẳng định lại giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ Đoàn thuyền đánh cá.

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button